Czym są Plany Inwestycyjne XTB i jak działają
Plan Inwestycyjny to w praktyce oddzielny portfel w ramach Państwa rachunku w XTB. Wybierają Państwo aktywa, ustalają ich procentowy udział, a następnie wpłacają środki. Aplikacja samodzielnie rozdzieli je dokładnie według ustalonych proporcji.
Różnica w porównaniu ze zwykłym inwestowaniem polega na automatyzacji. Nie trzeba otwierać platformy, wyszukiwać konkretnego ETF ani akcji i określać wielkości zakupu. Wystarczy zasilić plan, a system kupi wszystkie ETF i akcje uwzględnione w danym planie zgodnie z ustalonymi proporcjami.
Do planu można wpłacić nawet bardzo małą kwotę, ponieważ XTB korzysta z praw ułamkowych. Nie kupują więc Państwo całej akcji, lecz jej część odpowiadającą wartości inwestycji.
Utworzenie ani prowadzenie planu nie wiąże się z opłatami. Plan można w dowolnym momencie otworzyć lub zamknąć, a XTB nie określa minimalnego okresu inwestycji.
Trzy sposoby utworzenia planu
Zaraz po uruchomieniu aplikacja zapyta, w jaki sposób chcą Państwo zacząć. Zaproponuje trzy możliwości, które różnią się zakresem pracy pozostawionej inwestorowi.
Pierwszą opcją są Gotowe plany, czyli globalnie zdywersyfikowane portfele uporządkowane według poziomu ryzyka. Drugą są Plany sektorowe, w których wybierają Państwo temat inwestycyjny zgodny ze swoimi przekonaniami. Trzecią opcją jest Plan „Zrób to sam”, w którym samodzielnie wybierają Państwo akcje i ETF.
Gotowe plany
Są to przygotowane portfele, przy których aplikacja od razu pokazuje stopę zwrotu z pięciu lat oraz liczbową ocenę ryzyka. Im wyższa wartość, tym większych wahań można się spodziewać.
| Plan | Stopa zwrotu 5L | Ryzyko |
|---|---|---|
| Wzrostowy | +88,50% | 4,4 |
| Globalny dynamiczny | +63,25% | 3,4 |
| Globalny zrównoważony | +50,17% | 2,8 |
| Świat dywidend | +39,66% | 3,5 |
Ciekawie wypada porównanie planu Świat dywidend i Globalnego planu dynamicznego. Plan dywidendowy ma wyższą ocenę ryzyka, ale znacznie niższą pięcioletnią stopę zwrotu. Portfele dywidendowe zwykle koncentrują się na dojrzałych spółkach regularnie wypłacających dywidendy, co w okresie wzrostu sektora technologicznego przekłada się na słabsze wyniki.
Po otwarciu szczegółów zobaczą Państwo, z czego składa się plan. W jednym z planów największy udział miał ETF na NASDAQ 100 z alokacją 40% i pięcioletnią stopą zwrotu +106,64%. Pozostałą część stanowiły fundusze iShares oraz DWS Xtrackers.
Przy każdej pozycji można kliknąć Informacje o instrumencie i przejść do szczegółów. Doceniamy to, ponieważ nawet w przypadku gotowego rozwiązania dokładnie wiadomo, co się kupuje.
Plany sektorowe
Plany sektorowe to portfele akcji zbudowane wokół określonego tematu. Nie chodzi więc o dywersyfikację między branżami, lecz przeciwnie, o ukierunkowaną inwestycję w jedną z nich.
Aplikacja od razu pokazuje logotypy spółek znajdujących się w portfelu. Dzięki temu od razu widać, w co się inwestuje, bez konieczności otwierania dodatkowych szczegółów.
W ofercie znajdują się Półprzewodniki, Wielkie spółki technologiczne oraz Obronność i lotnictwo. W dwóch pierwszych portfelach znajduje się Nvidia, a w portfelu obronnym między innymi SpaceX i GE.
| Plan sektorowy | Stopa zwrotu | Ryzyko | Przykładowe spółki |
|---|---|---|---|
| Półprzewodniki | +739,30% (5L) | 7,0 | Nvidia, TSMC i 6 innych |
| Wielkie spółki technologiczne | +325,80% (5L) | 7,0 | Nvidia, Alphabet, Apple i 7 innych |
| Obronność i lotnictwo | +11,03% (1M) | 7,0 | SpaceX, GE i 6 innych |
Stopy zwrotu z ostatnich pięciu lat nie mówią nic o przyszłych wynikach. Półprzewodniki ze stopą zwrotu przekraczającą 700% są przykładem wyjątkowo dobrego okresu, który nie musi się powtórzyć. Plan sektorowy warto traktować jako uzupełnienie, a nie podstawę portfela.
Plan „Zrób to sam”
Ostatnia możliwość zapewnia największą swobodę. Wybierają Państwo akcje i ETF, określają ich udziały i tworzą plan dokładnie według własnych potrzeb.
Jednocześnie jest to wariant, przy którym dostrzegliśmy najwięcej drobnych mankamentów. Omówimy je w dalszej części artykułu.
Jak utworzyć własny plan inwestycyjny krok po kroku
Cały proces składa się z trzech etapów. Najpierw wybierają Państwo aktywa, następnie przypisują im udziały, a na końcu określają sposób finansowania.
1. Dodaj pierwsze aktywa
Zaczynają Państwo od pustego wykresu kołowego i jednego przycisku Dodaj aktywa. Na pierwszym etapie nic więcej się nie dzieje, więc trudno popełnić błąd.
Po dotknięciu przycisku przechodzą Państwo do listy instrumentów. Aplikacja dzieli je na kategorie, u góry znajdują się ETF, poniżej akcje, a na dole sektory.
Przy każdym ETF widoczny jest krótki opis, pięcioletnia stopa zwrotu i ocena ryzyka. Można go dodać przyciskiem z plusem, a szczegóły otworzyć za pomocą sąsiedniej ikony.
2. Ustal udziały
Najwygodniejszy etap to ustalanie udziałów. Każde aktywo ma własny suwak, który wystarczy przesuwać palcem, aż łączna wartość osiągnie sto procent.
U góry można na bieżąco obserwować trzy informacje: modelową pięcioletnią stopę zwrotu całego planu, procent już przydzielonych środków oraz minimalną wartość inwestycji. Dopóki suma się nie zgadza, aplikacja nie pozwoli przejść dalej.
Kolorowy pasek pod wartościami przedstawia proporcje graficznie. To drobny element, ale przy tworzeniu planu z większej liczby aktywów okazuje się przydatny, ponieważ od razu widać, co stanowi największą część.
Przykładowy plan składający się w 70% z ETF FTSE All-World, w 20% z akcji ASML i w 10% z akcji Samsung osiągnął modelową pięcioletnią stopę zwrotu +102,63%, a minimalna wartość inwestycji wyniosła 16 USD.
Własny plan można uruchomić już od 16 USD. W przypadku gotowych planów minimalna kwota zależy od konkretnego składu i zaczyna się od 15 lub 21 USD.
Aktywo można w dowolnym momencie usunąć ikoną kosza albo dodać kolejne za pomocą przycisku na dole. Późniejsze zmiany nie stanowią więc problemu i nie trzeba zaczynać od nowa.
Naszym zdaniem jest to najlepiej zaprojektowany etap całego procesu. Nie trzeba niczego obliczać, a wpływ każdej zmiany widać natychmiast.
Modelowa stopa zwrotu, którą aplikacja pokazuje przy Państwa planie, jest obliczeniem opartym na danych historycznych. Informuje, jak taki sam skład zachowywałby się w ciągu ostatnich pięciu lat, a nie jak będzie się zachowywać w przyszłości.
Automatyczne inwestowanie: najmocniejsza część usługi
Po utworzeniu planu aplikacja zapyta, w jaki sposób chcą Państwo inwestować. Dostępne są dwie możliwości, a Auto Invest jest oznaczony jako zalecany.
Zasada działania tej funkcji jest prosta. Określają Państwo kwotę, częstotliwość inwestowania oraz źródło środków. Reszta odbywa się bez Państwa udziału.
XTB oferuje w ramach tej funkcji trzy częstotliwości: codzienną, tygodniową i miesięczną. Środki mogą być pobierane z karty, wpłacane przelewem bankowym albo pochodzić z wolnych środków dostępnych już na rachunku XTB.
Następnie środki są automatycznie rozdzielane dokładnie według proporcji ustalonych w planie. Jeśli więc 70% przypada na jeden ETF, a 30% na akcje, każda wpłata zostanie podzielona według tego samego klucza.
Ważny szczegół: automatyczne inwestowanie ustawia się oddzielnie dla każdego planu. Jeśli mają Państwo kilka planów, ustawienia trzeba skonfigurować w każdym z nich.
Auto Invest można później w dowolnym momencie zmienić lub całkowicie wyłączyć. Nie jest to żadne zobowiązanie i nie wiąże Państwa na stałe.
Jeśli z czasem udziały zmienią się w wyniku różnych wahań cen, XTB umożliwia zrównoważenie portfela na żądanie. Skład zostanie przywrócony do wartości ustalonych jako docelowe.
Alokację planu można również zmieniać bez konieczności sprzedaży aktywów. Nowe środki będą wtedy inwestowane według zmodyfikowanych proporcji.
Zalecamy połączenie stałego zlecenia bankowego z miesięcznym Auto Invest ustawionym na dzień, w którym środki wpływają na rachunek XTB. Karta jest wygodniejsza, ale przelew bankowy pozwala uniknąć ewentualnych opłat za płatność kartą.
Wpłata jednorazowa i widoczne informacje
Drugą możliwością jest jednorazowa wpłata z wolnych środków znajdujących się już na rachunku. Wprowadzają Państwo kwotę, a aplikacja od razu pokazuje, ile zostanie przeznaczone na poszczególne aktywa.
U góry widoczna jest inwestowana kwota, a pod nią saldo wolnych środków. Rozwiązanie jest przejrzyste, ponieważ od razu wiadomo, czy po wpłacie pozostaną jeszcze jakieś środki.
Przy wpłacie 16 USD do przykładowego planu około 3,20 USD przypadło na ASML, 1,60 USD na Samsung i 11,20 USD na FTSE All-World. Dokładnie według ustalonych udziałów wynoszących odpowiednio 20%, 10% i 70%.
XTB informuje jednocześnie, że ostatecznie zainwestowana kwota może się nieznacznie różnić, ponieważ ceny zmieniają się podczas składania zlecenia. Jest to normalne i można się tego spodziewać u każdego brokera.
Każdą pozycję można otworzyć i sprawdzić szczegóły transakcji. W przypadku ASML widać wolumen 0,0016, w tym całe akcje 0,00 i prawa ułamkowe 0,0016. Szacowana opłata wynosiła 0,00 USD, co odpowiada zerowej prowizji.
Poniżej znajduje się jednak pozycja, która naszym zdaniem ma największą wartość informacyjną. Jest to kurs EUR/USD na poziomie 1,1665 z adnotacją, że uwzględnia marżę 0,5%.
Właśnie tutaj widać, gdzie powstaje rzeczywisty koszt. Prowizja wynosi zero, ale wymiana walut nie jest bezpłatna. Jeśli chcą Państwo uniknąć kosztów wymiany walut w Planie Inwestycyjnym, należy dodać do niego wyłącznie aktywa notowane w walucie danego rachunku inwestycyjnego. Można mieć kilka rachunków inwestycyjnych w różnych walutach i w ten sposób uniknąć tej opłaty. Szczegółowe informacje o działaniu opłat znajdą Państwo w pełnej opinii o XTB.
Przykładowy plan był prowadzony w USD, ale ASML jest notowane w euro. Przy zakupie za 3,20 USD doszło więc do wymiany waluty, do której XTB doliczyło marżę 0,5%. Przy niewielkiej kwocie oznacza to kilka centów, ale przy regularnym inwestowaniu kilkuset złotych miesięcznie przez wiele lat koszty się sumują.
Jak wygląda plan po zainwestowaniu środków
Gotowy plan ma własny panel z czterema zakładkami: Podsumowanie, Wyniki, Zamknięte pozycje i Historia środków pieniężnych. U góry znajduje się wartość planu oraz łączny zysk lub strata.
Po zakupie nasz plan testowy miał wartość 15,86 USD i wykazywał stratę 0,14 USD, czyli 0,88%. To normalne, ponieważ bezpośrednio po zakupie inwestycja jest na minusie o różnicę między ceną kupna a ceną sprzedaży.
Pośrodku znajduje się kolorowy wykres kołowy z liczbą aktywów. Kolory odpowiadają paskom przy poszczególnych pozycjach na liście poniżej, dzięki czemu można szybko zorientować się w składzie planu.
Najbardziej użyteczna jest para wartości widoczna przy każdej pozycji. Aplikacja pokazuje aktualny udział, a tuż obok udział docelowy ustalony przez użytkownika.
W naszym przypadku było to 19,0% wobec docelowych 20% dla ASML, 9,5% wobec 10% dla Samsungu oraz 69,2% wobec 70% dla FTSE All-World. Różnica powstała w wyniku wahań cen w ciągu kilku minut po zakupie.
Dzięki temu na pierwszy rzut oka widać, czy proporcje w portfelu uległy zmianie i czy warto skorzystać z równoważenia. To rozwiązanie zostało zaprojektowane naprawdę dobrze.
Na dole znajduje się zielony przycisk Zasil, którym można w dowolnym momencie wpłacić dodatkowe środki poza trybem automatycznym. Przydaje się, gdy otrzymają Państwo niespodziewane środki i chcą je zainwestować.
Planowi można nadać własną nazwę i ikonę. To drobiazg, ale w przypadku większej liczby planów ułatwia ich wyszukiwanie.
Jeśli w planie znajdują się dystrybucyjne ETF wypłacające dywidendy, zgodnie z informacjami XTB trafiają one do rezerwy pieniężnej rachunku Planów Inwestycyjnych. Wartość Państwa portfela dzięki temu wzrasta.
Opłaty w Planach Inwestycyjnych XTB
Poziom opłat jest jednym z powodów dużej popularności planów XTB. Zerowa prowizja nie oznacza jednak braku kosztów i warto rozumieć tę różnicę.
| Pozycja | Koszt |
|---|---|
| Utworzenie i prowadzenie planu | bezpłatnie |
| Kupno i sprzedaż akcji oraz ETF do miesięcznego obrotu 100 000 EUR | 0% |
| Miesięczny obrót powyżej 100 000 EUR | 0,2%, minimum 10 EUR |
| Wymiana walut | 0,5% |
| Minimalna inwestycja we własny plan | od 16 USD |
| Minimalna inwestycja w gotowe plany | od 15 lub 21 USD zależnie od planu |
| Minimalny okres inwestycji | nie określono |
Zdecydowana większość osób nie przekroczy limitu miesięcznego obrotu wynoszącego 100 000 EUR. Dla przeciętnego inwestora, który wpłaca kilkaset złotych miesięcznie, handel jest rzeczywiście wolny od prowizji.
Oprócz tego występują jeszcze koszty samych ETF, czyli roczna opłata za zarządzanie funduszem. Pobiera ją dostawca funduszu, a nie broker. W przypadku indeksowych ETF zwykle wynosi ona kilka dziesiątych procenta.
Co rozczarowało mnie w planach
Teraz pora na mniej przyjemną część. Podczas testowania zauważyłem dwie rzeczy, których brakuje mi w aplikacji. Obie dotyczą własnego planu.
Nie można filtrować według waluty
To dla mnie największa wada. Podczas dodawania akcji lub ETF do planu aplikacja nigdzie na liście nie pokazuje waluty, w której notowane jest dane aktywo.
To właśnie od niej zależy, czy przy każdym zakupie dojdzie do wymiany z marżą 0,5%. Jeśli mają Państwo rachunek w USD i dodadzą europejski instrument notowany w euro, przy każdej regularnej inwestycji zostanie naliczony koszt wymiany.
Walutę można sprawdzić, ale trzeba otworzyć szczegóły każdego instrumentu osobno. Muszę przyznać, że znalezienie tej informacji zajęło mi trochę czasu, a przy tworzeniu planu z wielu aktywów jest to uciążliwe.
Filtr według waluty bezpośrednio na ekranie wyboru rozwiązałby problem w kilka sekund. Mam nadzieję, że XTB doda go w jednej z kolejnych aktualizacji.
Ograniczony wybór we własnym planie
Łączna oferta XTB obejmuje tysiące akcji i ETF. Do własnego Planu Inwestycyjnego nie można jednak dodać ich wszystkich. Wybór jest znacznie węższy i obejmuje łącznie raczej od kilkudziesięciu do nieco ponad stu instrumentów. W przypadku akcji ograniczenie jest jeszcze bardziej widoczne niż przy ETF, ponieważ lista popularnych spółek jest naprawdę krótka.
Z drugiej strony warto zachować obiektywizm. Najczęściej używane instrumenty są dostępne. Bez problemu znajdą Państwo S&P 500, MSCI World czy FTSE All-World, a wśród akcji Microsoft, Nvidię, Metę i inne duże spółki.
Początkujący inwestor, który chce zbudować rozsądny portfel długoterminowy, znajdzie odpowiednie instrumenty. Bardziej doświadczony inwestor, który szuka konkretnego akumulacyjnego ETF wybranego dostawcy albo mniejszej spółki spoza głównych indeksów, może napotkać ograniczenia.
Plany nie są jednak narzędziem do wyszukiwania egzotycznych funduszy ani mniej znanych akcji. Służą do regularnego i wygodnego inwestowania w najbardziej znane instrumenty i dobrze spełniają to zadanie.
Zalety i wady Planów Inwestycyjnych XTB
Zalety
- Utworzenie i prowadzenie planu jest bezpłatne
- Zerowa prowizja za zakup akcji i ETF do miesięcznego obrotu 100 000 EUR, powyżej tego limitu naliczana jest opłata 0,2%, minimum 10 EUR
- Automatyczne inwestowanie z częstotliwością codzienną, tygodniową lub miesięczną
- Środki można wpłacać kartą, przelewem albo wykorzystać wolne środki na rachunku
- Własny plan można uruchomić już od 16 USD, a gotowe plany od 15 USD
- Prawa ułamkowe umożliwiają inwestowanie nawet bardzo małych kwot
- Trzy możliwości zależnie od doświadczenia: gotowe plany, portfele sektorowe i własny skład
- W jednym planie można łączyć ETF i pojedyncze akcje
- Panel pokazuje aktualny i docelowy udział każdego aktywa
- Równoważenie portfela na żądanie
- Brak minimalnego okresu inwestycji, plan można zamknąć w dowolnym momencie
Wady
- Aktywów nie można filtrować według waluty, w której są notowane
- Przy zakupie w innej walucie naliczana jest marża za wymianę w wysokości 0,5%
- Walutę akcji lub ETF można sprawdzić tylko po otwarciu szczegółów każdego instrumentu osobno
- Oferta ETF i akcji dostępnych we własnym planie jest znacznie węższa od całej oferty XTB
- Plany sektorowe mają wysoką ocenę ryzyka, a przy niektórych brakuje pięcioletniej stopy zwrotu
Dla kogo Plany Inwestycyjne są odpowiednie
Plany są przeznaczone dla osób, które chcą inwestować długoterminowo i nie zamierzają zajmować się tym co miesiąc. Wystarczy skonfigurować je raz, a później dbać przede wszystkim o dostępność środków na rachunku.
Jeśli są Państwo zupełnie początkującymi inwestorami, gotowe plany ograniczą liczbę decyzji dotyczących kwestii, których mogą Państwo jeszcze nie znać. Ocena ryzyka stanowi przyzwoitą wskazówkę.
Jeśli wiedzą już Państwo, czego chcą, własny plan zapewni większą kontrolę, a suwaki alokacji są wygodne i czytelne. Trzeba jednak pamiętać o sprawdzeniu waluty każdego instrumentu.
Dla kogo plany nie są odpowiednie? Dla aktywnego inwestora, który chce kupować i sprzedawać zależnie od sytuacji na rynku. Do tego służą inne narzędzia.
Najczęściej zadawane pytania
Ile kosztuje Plan Inwestycyjny w XTB?
Utworzenie ani prowadzenie planu nie wiąże się z opłatami. Kupno i sprzedaż akcji oraz ETF są wolne od prowizji do miesięcznego obrotu 100 000 EUR. Powyżej tego limitu naliczana jest opłata 0,2%, minimum 10 EUR. Oddzielnie może zostać pobrana opłata 0,5% za wymianę walut.
Od jakiej kwoty można rozpocząć inwestowanie?
Własny plan można uruchomić od 16 USD. W przypadku gotowych planów minimalna kwota zależy od konkretnego składu i zaczyna się od 15 lub 21 USD. Aplikacja zawsze pokazuje dokładną wartość przed zatwierdzeniem.
Czy do planu można dodać pojedyncze akcje, czy tylko ETF?
Po ostatniej aktualizacji można łączyć w jednym planie ETF i pojedyncze akcje. Wcześniej plany można było tworzyć wyłącznie z ETF.
Jak działa automatyczne inwestowanie w XTB?
Ustalają Państwo kwotę, częstotliwość i sposób finansowania. XTB umożliwia inwestowanie codzienne, tygodniowe i miesięczne, a środki można wpłacać kartą, przelewem bankowym lub wykorzystać wolne środki na rachunku. System następnie rozdziela kwotę według proporcji ustalonych w planie.
Czy automatyczne inwestowanie można w każdej chwili wyłączyć?
Tak, funkcję można w dowolnym momencie zmienić lub wyłączyć w aplikacji. Ustawia się ją jednak oddzielnie dla każdego planu, dlatego w przypadku większej liczby planów trzeba przejrzeć każdy z nich.
Czym jest równoważenie portfela i czy trzeba je wykonywać?
Równoważenie przywraca udziały aktywów do wartości ustalonych jako docelowe. XTB oferuje je na żądanie, więc zostaje uruchomione dopiero po wydaniu odpowiedniego polecenia. Nie jest obowiązkowe, ale w przypadku portfela długoterminowego pomaga utrzymać pierwotny poziom ryzyka.
Czy płacę opłatę za wymianę waluty?
Jeśli kupują Państwo instrument notowany w innej walucie niż waluta rachunku, dochodzi do wymiany z marżą 0,5%. Aplikacja pokazuje tę informację w szczegółach konkretnego zakupu przy kursie wymiany.
Co dzieje się z dywidendami z ETF w planie?
W przypadku dystrybucyjnych ETF wypłacone dywidendy zgodnie z informacjami XTB trafiają do rezerwy pieniężnej rachunku Planów Inwestycyjnych i zwiększają wartość portfela.
Ile planów można utworzyć?
Bez ograniczeń. Jest to przydatne, jeśli chcą Państwo rozdzielić cele, na przykład emeryturę i krótkoterminowe inwestycje przeznaczone na konkretny zakup.
Czy obowiązuje minimalny okres inwestycji?
Nie. Plan można zamknąć w dowolnym momencie, a o długości inwestycji decydują wyłącznie Państwo. W przypadku portfeli akcji warto jednak przyjąć horyzont wynoszący co najmniej kilka lat.